Incontinentie bij volwassenen - Oorzaken, coping en aids

Urine-incontinentie is een veelvoorkomend en vaak onderschat probleem dat veel volwassenen treft. Ondanks dat het zo vaak voorkomt, wordt er vaak onvoldoende aandacht aan besteed, uit schaamte of onwetendheid. 

In deze blogpost willen we het hebben over urine-incontinentie bij volwassenen, de oorzaken ervan, strategieën om ermee om te gaan en de hulpmiddelen die mensen met deze aandoening kunnen helpen een actief en bevredigend leven te leiden.

Definitie van incontinentie:

Incontinentie verwijst naar het verlies van het vermogen om urine of ontlasting vrijwillig te beheersen, wat leidt tot ongewenst urine- of ontlastingsverlies.Incontinentie treft mensen over de hele wereld, ongeacht geslacht, leeftijd of sociale status. Het kan mensen van elke leeftijd treffen, van kinderen tot oudere volwassenen. Het risico op incontinentie neemt echter toe met de leeftijd. Vooral ouderen worden hierdoor getroffen, aangezien het natuurlijke verouderingsproces en leeftijdsgebonden veranderingen in het lichaam de controle over de blaas kunnen beïnvloeden. Uit statistieken blijkt dat ongeveer 30% van de 70-plussers last heeft van incontinentie.

Incontinentie kan een aanzienlijke beperking van de levenskwaliteit vormen, maar er zijn veel behandelingsmogelijkheden en hulpmiddelen die mensen met incontinentie kunnen helpen om met de symptomen om te gaan en een actief leven te leiden. Het is belangrijk dat mensen met incontinentie medische hulp zoeken om de oorzaken van hun incontinentie vast te stellen en passende behandelingsmaatregelen te nemen.

De oorzaken van incontinentie

Incontinentie, of het nu gaat om urine- of ontlastingsincontinentie, kan door een groot aantal factoren worden veroorzaakt. Bij urine-incontinentie spelen leeftijdsgebonden veranderingen een belangrijke rol, aangezien de blaascapaciteit met het ouder worden afneemt en de blaasspieren verzwakken. Ook vrouwen na de bevalling en mannen na prostaatoperaties hebben hier vaak last van. Neurologische aandoeningen zoals de ziekte van Parkinson, multiple sclerose of een beroerte kunnen eveneens de controle over de blaas beïnvloeden.

Blaasstenen, urineweginfecties en bepaalde medicijnen kunnen aanvullende oorzaken zijn. Fecale incontinentie daarentegen kan worden veroorzaakt door chronische constipatie, beschadiging van de anale sluitspier, inflammatoire darmziekten of darmchirurgie. De precieze oorzaak is bepalend voor de keuze van de behandeling, die door een arts op individuele basis moet worden vastgesteld.

Incontinentie en de symptomen ervan

De symptomen van incontinentie kunnen variëren, afhankelijk van het type en de oorzaak. Bij urine-incontinentie uit dit probleem zich vaak in ongewild urineverlies bij hoesten, niezen of lachen (inspanningsincontinentie), een sterke, plotselinge drang om te plassen met onmiddellijk urineverlies, nog voordat het toilet kan worden bereikt (drangincontinentie), of door continu of periodiek urineverlies zonder waarschuwing (overloopincontinentie). Getroffenen kunnen ook last hebben van een frequente drang om te plassen, vaak 's nachts moeten plassen en het gevoel hebben dat ze de blaas niet volledig kunnen legen. Fecale incontinentie uit zich in ongewild ontlasten, wat op elk moment en op elke plaats kan voorkomen.

De eerste tekenen van incontinentie herkennen: tips voor naasten

Incontinentie kan zich langzaam ontwikkelen en zich in eerste instantie door subtiele signalen laten merken. Naasten kunnen op de volgende aanwijzingen letten om mogelijke tekenen van incontinentie bij hun dierbaren te herkennen:

1. Vaker naar het toilet gaan: Als iemand plotseling vaker dan normaal naar het toilet gaat of 's nachts meerdere keren wakker wordt om te plassen, kan dit een aanwijzing zijn voor dit kan wijzen op beginnende urine-incontinentie.

2. Plotselinge stemmingswisselingen: Soms kunnen er gedragsveranderingen optreden, zoals toegenomen prikkelbaarheid, angst of depressie, als gevolg van incontinentie. Dit kan erop wijzen dat de betrokkene emotionele problemen ondervindt als gevolg van zijn of haar incontinentie.

3. Ongeplande kledingwissels: Als naasten merken dat hun dierbaren vaker dan normaal van kleding moeten wisselen of dat het wasgoed vaker vlekken vertoont, kan dit wijzen op ongewenst urine- of ontlastingsverlies.

4. Ongewone geuren of vlekken in de woonruimte: De aanwezigheid van ongewone geuren in de woonruimte of het ontstaan van vlekken op meubels of tapijten kan een teken zijn dat de betrokken persoon moeite heeft om zijn of haar blaas of darmen onder controle te houden.

5. Het vermijden van bepaalde activiteiten: Personen met incontinentie hebben soms de neiging om sociale activiteiten te vermijden waarbij ze vrezen dat hun incontinentie een probleem zou kunnen vormen. Het zich terugtrekken uit dergelijke activiteiten kan een aanwijzing zijn dat de betrokken persoon aan incontinentie lijdt.

Het herkennen van deze signalen kan helpen om in een vroeg stadium ondersteuning aan te bieden en de betrokken persoon te helpen bij het zoeken naar passende medische behandeling. Het is belangrijk om empathisch en ondersteunend te zijn wanneer u het gesprek over incontinentie aangaat, zodat de betrokken persoon zich niet alleen gelaten voelt.

Verschillende vormen van incontinentie

Belastingsincontinentie: Deze vorm van incontinentie treedt op wanneer er druk op de blaas wordt uitgeoefend, bijvoorbeeld bij hoesten, niezen, lachen of zwaar tillen. Bij belastingsincontinentie kan ongewild urineverlies optreden, vooral wanneer de bekkenbodemspieren verzwakt zijn.

Aandrangincontinentie: Mensen met aandrangincontinentie voelen plotseling een intense drang om de blaas te legen en kunnen de urine niet op tijd ophouden om het toilet te bereiken. Deze sterke drang om te plassen treedt vaak zonder waarschuwing op en kan leiden tot ongewenst urineverlies.

Overloopincontinentie: Bij overloopincontinentie is de blaas niet in staat zich volledig te legen, wat kan leiden tot continu of periodiek urineverlies. Dit kan het gevolg zijn van stoornissen in de blaaslediging of een verstoorde blaasfunctie.

Functionele incontinentie: Deze vorm van incontinentie treedt op wanneer iemand door lichamelijke of geestelijke beperkingen, zoals bij ernstige artritis of dementie, niet in staat is om op tijd het toilet te bereiken, hoewel hij of zij eigenlijk controle heeft over de blaas.

Fecale incontinentie: Fecale incontinentie verwijst naar het ongewild verliezen van ontlasting. Dit kan worden veroorzaakt door verschillende oorzaken, zoals chronische constipatie, beschadiging van de anale sluitspier of het anorectale gebied, inflammatoire darmziekten of darmchirurgie.

Risicofactoren bij incontinentie

Naarmate men ouder wordt, neemt het risico op incontinentie toe, omdat de spieren en weefsels die belangrijk zijn voor de controle over de blaas in de loop van de tijd zwakker kunnen worden. Vrouwen lopen vanwege zwangerschap, bevalling en de menopauze een groter risico op incontinentie dan mannen. Zwangerschap en bevalling kunnen de bekkenbodemspieren en de controle over de blaas aantasten, wat kan leiden tot een verhoogde kans op incontinentie.

Overgewicht en obesitas verhogen het Druk op de blaas kan het risico op incontinentie vergroten, net als roken, dat de hoestreflex kan versterken en de druk op de blaas kan verhogen. Bepaalde chronische aandoeningen zoals diabetes, de ziekte van Parkinson, multiple sclerose en een beroerte kunnen de blaasfunctie beïnvloeden en het risico op incontinentie verhogen. Ook sommige medicijnen, met name die welke de blaasfunctie beïnvloeden, kunnen het risico op incontinentie verhogen. Eerdere operaties in het bekkengebied kunnen eveneens de controle over de blaas beïnvloeden en het risico op incontinentie verhogen.

Medicijnen en incontinentie: een overzicht van mogelijke oorzaken

Incontinentie kan worden veroorzaakt of verergerd door het gebruik van bepaalde medicijnen. Hieronder volgen enkele soorten medicijnen die de blaasfunctie beïnvloeden en het risico op incontinentie kunnen verhogen:

1. Diuretica (plaspillen): Diuretica worden vaak gebruikt voor de behandeling van hoge bloeddruk en andere aandoeningen. Ze bevorderen de afvoer van vocht en kunnen ervoor zorgen dat de blaas sneller vol raakt en vaker moet worden geleegd, wat kan leiden tot een verhoogde drang om te plassen en mogelijk tot urine-incontinentie.

2. ACE-remmers: ACE-remmers worden gebruikt voor de behandeling van hoge bloeddruk, hartfalen en andere hart- en vaatziekten. Ze kunnen bij sommige mensen leiden tot een droge hoest, die de druk op de blaas kan verhogen en kan leiden tot een verslechtering van de blaascontrole.

3. Bètablokkers: Bètablokkers worden gebruikt voor de behandeling van hoge bloeddruk, hartritmestoornissen en andere hart- en vaatziekten. Ze kunnen de blaasspieren ontspannen en leiden tot een verhoogde drang om te plassen of ongewild urineverlies.

4. Cholinesteraseremmers: Cholinesteraseremmers worden gebruikt voor de behandeling van de ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie. Ze kunnen de blaasfunctie beïnvloeden en leiden tot een verhoogde drang om te plassen of ongewild urineverlies.

Absorberende hulpmiddelen voor incontinentie: een overzicht

Incontinentie-inlegkruisjes: Deze dunne, absorberende inlegkruisjes kunnen discreet in het ondergoed worden geplaatst om lichte tot matige urine-incontinentie op te vangen. Ze bieden extra bescherming en comfort en zijn bijzonder praktisch voor dagelijks gebruik.

Incontinentie-inlegvellen: Inlegvellen zijn vergelijkbaar met inlegkruisjes, maar zijn groter en bieden een hogere absorptiecapaciteit. Ze zijn ideaal voor mensen met matige tot ernstige urine- en ontlastingsincontinentie en bieden betrouwbare bescherming tegen ongewenst urineverlies.

Incontinentiebroekjes: Deze broekjes lijken op gewoon ondergoed en bieden discrete bescherming tegen urine-incontinentie. Ze zijn bijzonder geschikt voor mensen met lichte tot matige incontinentie en bieden bewegingsvrijheid en comfort.

Incontinentiebroeken: Deze speciaal ontworpen broeken bieden een stevige pasvorm en extra bescherming tegen urine-incontinentie. Ze zijn bijzonder geschikt voor mensen met matige tot ernstige urine- en ontlastingsincontinentie en bieden de hele dag door comfort en zekerheid.

Incontinentie-inlegkruisjes met heupband: Deze inlegkruisjes zijn voorzien van voorzien van een elastische heupband die zorgt voor een stevige bevestiging en wegglijden voorkomt. Ze zijn ideaal voor mensen met matige tot ernstige incontinentie die extra zekerheid en bescherming nodig hebben.

Bedbeschermingsmatten: Deze waterdichte matten worden op het bed of bijvoorbeeld in rolstoelen en fauteuils gelegd om matrassen en beddengoed te beschermen tegen ongewenst urineverlies. Ze zijn bijzonder geschikt voor gebruik 's nachts en bieden betrouwbare bescherming tijdens de slaap.

Incontinentiehulpmiddelen: meer dan alleen bescherming – een verbetering van de levenskwaliteit

Incontinentiehulpmiddelen spelen een cruciale rol bij het omgaan met deze uitdaging en bieden talrijke voordelen voor de betrokkenen. Door de betrouwbare bescherming tegen ongewenst urine- of ontlastingsverlies geven ze een gevoel van veiligheid en geborgenheid. Bovendien stellen ze mensen met incontinentie in staat een actief en zelfstandig leven te leiden, zonder zich voortdurend zorgen te hoeven maken over mogelijke ongelukjes of gênante situaties.

Moderne incontinentiemiddelen zijn discreet en onopvallend ontworpen, zodat ze onder de kleding nauwelijks zichtbaar zijn en het draagcomfort niet beïnvloeden. Dit stelt mensen met incontinentie in staat zich vrij en onbezorgd te bewegen. Bovendien helpen incontinentiemiddelen huidirritaties en infecties in het genitale gebied te voorkomen en vergemakkelijken ze het dagelijks leven van mensen met incontinentie door hen in staat te stellen hun dagelijkse activiteiten zonder beperkingen of onderbrekingen voort te zetten. Al met al verbeteren incontinentiemiddelen de levenskwaliteit van mensen met incontinentie door hen de nodige ondersteuning, veiligheid en comfort te bieden om hun dagelijks leven zelfstandig en waardig in te vullen.