Digital Detox: The Way to Conscious Use of Digital Media
Digitale media zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Vrijwel iedereen is dagelijks actief op onlinefora, of het nu gaat om sociale netwerken, nieuwssites of chatapps; iedereen is voortdurend online en bereikbaar. Een sms’je is binnen enkele seconden opgesteld en verzonden, en het antwoord volgt onmiddellijk. Nog nooit was communiceren zo eenvoudig als tegenwoordig. Maar wat in de wereld van vandaag een essentieel voordeel en een groot nut heeft, kan ook zijn schaduwkanten hebben. Door de permanente informatiestroom kan er al snel een digitale overvloed ontstaan, wat een negatief effect kan hebben op de psyche. In dit artikel wordt uitgelegd wat een overdaad aan media met onze gezondheid doet en hoe men het gebruik kan verminderen en bewuster met digitale media kan omgaan.
Digitale overbelasting en wat dit met ons doet
De huidige generaties groeien al op met overmatig mediagebruik en kennen een dagelijks leven zonder technologische apparaten niet meer. Al op jonge leeftijd kunnen zij beter met een smartphone omgaan dan menig volwassene van de oudere generatie. Dit heeft vooral in deze tijd een voordeel, omdat kinderen enjongvolwassenenalvertrouwdzijnmet de moderne technologieen weten hoe ze deze in hun persoonlijke en professionele dagelijks leven kunnen benutten. Er is echter ook een nadeel: ze hebben vaak niet geleerd hoe ze op een gepaste manier met deze media moeten omgaan, aangezien zij de eerste generatie waren die met deze hoeveelheid technologie is opgegroeid. Veel jongeren en jongvolwassenen geven aan zich overweldigd en gestrest te voelen door de overvloed aan sociale media en de enorme hoeveelheid en specifieke inhoud van het nieuws. Jongeren klagen over lichamelijke klachten zoals rug- en nekpijn, evenals psychosociale problemen. Een hoog mediagebruik kost veel tijd, waardoor schooltaken gemakkelijk verwaarloosd kunnen worden en er minder sociale contacten ontstaan.
Schermtijd
Volgens recente studies bedraagt de gemiddelde schermtijd van jongeren vaak tussen de zes en acht uur. Het intensieve gebruik is de afgelopen jaren toegenomen.
Tijdens de coronapandemie nam het mediagebruik sterk toe. De onlineplatforms maakten gebruik van de lange en voor velen eenzame periode van isolatie en nodigden mensen zo uit om het grootste deel van hun tijd, die ze nu niet meer buiten of met anderen konden doorbrengen, in onlinefora en applicaties te steken. Vooral platforms als TikTok en Netflix werden erg populair. Tijdens de lockdown werden de scholen gesloten, waardoor jongeren steeds meer tijd thuis doorbrachten en hun aandacht steeds meer op de digitale wereld gericht raakte.
Maar niet alleen de jonge generatie heeft te maken met overmatig mediagebruik. Ook de generaties die al volwassen zijn en al lang in het beroepsleven staan, hebben dagelijks te maken met meerdere technische apparaten. Of het nu gaat om de smartphone, als belangrijkste communicatiemiddel, de tablet om de krant en het nieuws te bekijken, of de werklaptop met een tweede scherm. Niet alleen privé, maar ook op het werk zijn onze ogen voortdurend op schermen gericht. De belangrijkste communicatie vindt plaats via WhatsApp, Teams en e-mail.
Mediagebruik als ontspanning na het werk
Zelfs als mensen de hele dag beschikbaar waren en hun aandacht aan technische apparaten hebben besteed, brengen ze ook buiten de werktijden hun tijd door met media. Voor veel mensen is dit namelijk een vorm van ontspanning en vermaak. De schermtijd wordt hierdoor natuurlijk nog eens aanzienlijk verlengd. Dit kan naast lichamelijke klachten in nek en rug ook leiden tot hoofdpijn en een gevoel van uitputting, en slaapstoornissen in de hand werken. Voor sommigen kan intensief mediagebruik veel voordelen bieden, maar het kan ook een zekere druk opleveren, bijvoorbeeld door voortdurende meldingen en het gevoel altijd bereikbaar te moeten zijn.
De weg naar digitale ontgifting
Nu is het aan u om concrete stappen te zetten om een succesvolle mediadetox door te voeren. Heel belangrijk hierbij: een vermindering van de digitale invloed, zonder volledig af te zien van de voordelen van moderne technologie.
Stap 1: Bewustwording creëren
Voordat de detox begint, is het allereerst belangrijk om u duidelijk te maken waarom u deze detox wilt doen.
- Wat stoort mij aan mijn mediagebruik?
- Hoe gestrest voel ik me door het mediagebruik en het feit dat ik voortdurend bereikbaar moet zijn?
- Heb ik het gevoel dat ik door mijn mediaconsumptie te weinig sociale contacten onderhoud?
- Wil ik meer structuur aanbrengen in mijn dagelijks leven en mijn gewoontes?
Schrijf de redenen op en zie ze als motivatie om uw gewoontes te veranderen.
Stap 2: Gebruiksduur analyseren
Als u tot de conclusie bent gekomen dat u uw digitale gewoontes wilt veranderen, is het belangrijk om een overzicht te krijgen van uw digitale gebruiksgedrag. Hiervoor moet u naar de instellingen van uw apparaat gaan en uw schermtijd bekijken. Zo krijgt u een overzicht van welke apps u gedurende de dag het meest gebruikt. De meeste apparaten bieden een gedetailleerde analyse van uw digitale gebruik. Zo kunt u bijvoorbeeld zien op welk tijdstip van de dag en hoe lang u op een bepaalde app doorbrengt.
Stap 3: Doelen
stellen Nadat u uw digitale gedrag heeft geanalyseerd, moet u duidelijke en realistische doelen stellen. Bedenk hoeveel tijd u bewust op uw smartphone, laptop of tablet wilt doorbrengen. Er zijn verschillende manieren om uw gebruik te plannen:
- Stel een tijdstip vast vanaf wanneer u geen digitale media meer mag gebruiken. Zo zorgt u ervoor dat u vanaf dat tijdstip uitsluitend 'offline' activiteiten kunt uitvoeren.
- U kunt ook een tijdslimiet instellen. Deze functie is op de meeste technische apparaten beschikbaar. U kunt bijvoorbeeld een tijdslimiet van een uur instellen voor een bepaalde app. Als deze tijd op is, kunt u de app pas de volgende dag weer gebruiken. Met deze methode beperkt u uw mediagebruik, maar wordt u niet voorgeschreven wanneer of tot wanneer u media mag gebruiken.
- De laatste methode om uw mediagebruik op een efficiënte manier te beperken, is het inlassen van een mediavrije dag. Zondag zou zich hier bijvoorbeeld goed voor lenen, omdat de kans dat u iets heel belangrijks mist dan niet zo groot is. Het heeft als voordeel dat u een hele dag volledig stressvrij en onbereikbaar bent en de tijd volledig voor andere dingen kunt gebruiken.
Probeer deze verschillende mogelijkheden uit en zoek uit wat voor u het beste werkt. Het kost waarschijnlijk wat tijd om aan deze verandering te wennen. Neem aan het einde van elke week een paar minuten de tijd om na te denken over uw nieuwe gewoontes en deze eventueel nog wat aan te passen. Wat heeft goed gewerkt en wat zou nog veranderd kunnen worden?
Het begin is altijd moeilijk
In het begin vindt u het misschien nog wat moeilijker om u aan uw nieuwe doelen te houden en bewuster met media om te gaan. Hier zijn een paar tips die de overgang voor u kunnen vergemakkelijken.
Zoek alternatieven die u leuk vindt en die u offline kunt doen:
- Beweging: Lichamelijke activiteiten zijn bijzonder geschikt als tegenhanger van het zitten achter technische apparaten. U kunt bijvoorbeeld een bepaalde sport beoefenen of regelmatig wandelingen en fietstochten in de natuur maken. Buitenactiviteiten kunnen een aangename afwisseling zijn op digitale media. Het is niet ongebruikelijk dat er bij sportieve activiteiten kleine blessures ontstaan. Daarom is het raadzaam om de juiste EHBO-uitrusting, zoals bijvoorbeeld de Holthaus Medical AKTIV verbandtas, bij de hand te hebben.
- Creativiteit: Tekenen, schrijven of fotograferen kan ook een ontspannend effect op ons hebben.
- Wellness: in plaats van 's avonds na het werk voor uw mobiele telefoon of tv te zitten, kunt u bewust iets anders doen om te ontspannen. Een warm bad, een kopje thee en gerichte ademhalingsoefeningen of meditaties zijn eveneens goede alternatieven. Probeer het eens met geuren. Een paar druppels Dr. Becher geurolie kunnen helpen om lichaam en geest te ontspannen en de stress van de dag te verminderen.
De weg naar een bewuster gebruik van digitale media
In onze moderne wereld zijn digitale apparaten niet meer weg te denken uit ons professionele en ook privéleven. Het is een praktisch hulpmiddel om taken sneller uit te voeren of wereldwijd te netwerken. Maar deze permanente connectiviteit brengt ook nadelen met zich mee. De vraag is: wat kunt u daaraan doen? Een digitale detox betekent niet dat u volledig afstand moet doen van de voordelen van technologie, maar dat u deze doelgerichter en bewuster moet gebruiken. Dankzij de tips in dit artikel zou het voor u nu gemakkelijker moeten zijn om even afstand te nemenvan de digitale wereld en u meer te richten op zaken die zich buiten de online platforms bevinden. Want door bewust gebruik te maken van digitale technologieën kunnen we meer tijd vrijmaken voor de essentiële dingen in het leven.
